جداسازی کودکان و نوجوانان معارض قانون با مجرمین بزرگسال و ممنوعیت اعدام کودکان زیر 18 سال و…

محسن شمس زارع در گفت وگوی تفصیلی با  ایسنا  گفت: بحث بزهکاری کودکان و نوجوانان و روشهای خاص بازپروری آنها با توجه به شرایط سنی و اجتماعی این کودکان و علل و عوامل انگیزه های ارتکاب بزه از سوی آنها، مورد توجه جامعه شناسان و مددکاران اکثر جوامع بشری بوده است. در همین راستا هم  در کشور ما در سال ۱۳۴۷ در منطقه شهرزیبا ابنیه کانون اصلاح و تربیت ساخته شد. این کانون به منظور نگهداری از کودکان زیر ۱۸ سال معارض با قانون تاسیس شده است.  طبق ماده ۳۰۴ و ۵۲۵ قانون آیین دادرسی کیفری و نیز ماده یک و ۱۷ آیین نامه اجرایی سازمان زندانها، کانون اصلاح و تربیت، محل نگهداری اطفال و نوجوانان کمتر از ۱۸ سال خورشیدی که معارض قانون هستند، می باشد؛ لذا  برای این کودکان و نوجوانان کلمه مجرم را  به کار نمی بریم زیرا معتقدیم این افراد معارض قانون هستند و کانون اصلاح و تربیت با هدف تحصیل و تربیت و باز اجتماعی کردن آنها تاسیس شده است.

* یکی از اهداف تاسیس کانون اصلاح و تربیت، جداسازی کودکان و نوجوانان معارض قانون با مجرمین بزرگسال است

وی ادامه داد: یکی  از اهداف تاسیس کانون اصلاح و تربیت، جداسازی کودکان و نوجوانان معارض قانون با مجرمین بزرگسال است. بزرگسالان در زمان ارتکاب جرم با نیت مجرمانه اقدامات خود را انجام می دهند و بالغ بوده و  برخی از آنها هم حرفه ای هستند ولی نوجوانان این گونه نیستند؛ لذا نگهداری کودکان و نوجوانان با مجرمین بزرگسال  خطرناک است و ممکن است باعث انتقال تجارب سو به  کودکان شود. در همین راستا این امر نهادینه شد که کودکان باید جدا از مجرمان بزرگسال در یک محل جداگانه نگهداری شوند. متاسفانه  شرایط خانوادگی و اجتماعی کودکان،  جهل از قانون، عدم  آگاهی از قانون  و … باعث شده که این کودکان دست به چنین اقدامات مجرمانه ای بزنند و حتی از نتیجه کار خود اطلاعی ندارند.

رییس کانون اصلاح و تربیت تهران  تصریح کرد: هدف دیگر تاسیس کانون اصلاح و تربیت این است که از توقف آموزش مددجویان جلوگیری کنیم و برهمین اساس آموزش و مهارت های فنی و حرفه ای و فردی و اجتماعی را به آنها ارایه می دهیم، با این هدف که تربیت شوند و حس مسئولیت پذیری داشته باشند. ما باید بتوانیم این حس را برای این کودکان  ایجاد کنیم و اعتماد به نفس آنها، احترام به ارزش ها و هنجارهای جامعه و … را در آنها بالا ببریم. در حال تلاش هستیم تا این کودکان را به عنوان یک شخص کارآمد و موثر به جامعه برگردانیم.

​شمس زارع یادآور شد:  کانون اصلاح و تربیت به عنوان یک نهاد دولتی محسوب می شود که زیر نظر اداره کل زندان های استان تهران و سازمان زندانها و قوه قضاییه فعالیت می‌کند.

*در  کانون اصلاح و تربیت، مدرسه هم داریم

وی ادامه داد: ما در کانون اصلاح و تربیت، مدرسه هم داریم و کادر شاغل در مدرسه کانون شامل روانشناسان، مددکاران، مربیان اقدامات تامینی و تربیتی زندان ها، کارکنان فرهنگی، کادر پزشکی و پرستاری و نیروهای انتظامی است. در زندان های دیگر افرادی تحت عنوان مراقب – نگهبانان داخل زندان – فعالیت می کنند؛ در حالی که در کانون اصلاح و تربیت این چنین نیست و ما به آنها مربی می گوییم و  پایه تحصیلات آنها باید لیسانس و بالاتر از لیسانس و مرتبط با حیطه فعالیت شان باشد.  کودکان در کانون اصلاح و تربیت می توانند به تحصیل بپردازند و از مقطع  نهضت تا دیپلم اعم از دیپلم دبیرستان و هنرستان را داریم. محلی در کانون اصلاح و تربیت به نام مجتمع کانون ایران است که کادر آن از  آموزش و پرورش هستند و ۱۶ معلم و یک مدیر دارد. در پایان ارایه مدرک تحصیلی به مددجویان نام و اثری از زندان و یا کانون اصلاح و تربیت نیست.

شمس زارع تصریح کرد: بخش دیگر فعالیت های آموزشی ما، فعالیت های فنی و حرفه ای است که شامل رشته های نجاری، معرق، آرایشگری، سفالگری، پرورش گل و گیاه، کامپیوتر، عروسک دوزی و… است و این رشته ها  با هماهنگی سازمان  فنی و حرفه ای کشور لحاظ شده است. کادر آن از سازمان فنی و حرفه ای است و آموزش می دهند و آزمون می گیرند و مدرک ارایه می دهند و با این مدرک، نوجوانان می توانند در زمان آزادی از وام ها و تسهیلات دیگر بهره مند شوند. ما مراقبت های بعد از خروج را برای آنها داریم و مددکاران ما پیگیر کارهای اشتغال آنها می شوند. مددجویان کانون می توانند در فعالیت های ورزشی اعم از رشته های فوتسال، والیبال، بسکتبال، بدنسازی، تنیس‌ روی‌ میز، شنا و… فعالیت کنند و کودکان و نوجوانان می توانند براساس علاقمندی خود آنها را انتخاب کنند. در تمامی این رشته ها مربیان ورزشی از خارج از کانون می آیند و به آنها آموزش می دهد. تیم هندبال ما تیم بسیار خوبی است و توانسته  تیم قطر را شکست دهد.

وی افزود: علاوه بر این برنامه ها، برنامه های فرهنگی ما شامل آموزش های دینی و قرآنی و اخلاقی است که با نظارت روحانیان و مربیان آموزشی و قرآنی انجام می شود و برگزاری  نمازهای جماعت هم داریم. همچنین برنامه های هنری هم داریم و تئاتر الیور توییست به مدت شش شب در جشنواره همدان به نمایش درآمد. ما با برگزاری این تئاتر و جشن گلریزان و کمک های خیرین دو نفر از مددجویان را که مرتکب قتل هم شده بودند، با پرداخت دیه آزاد کردیم. حضور بازیگران مانند اصغر همت و … را در این تئاتر داشتیم و حضور بازیگران در مراسم های کانون بیشتر نقش حمایتی است. از آنجایی که “اعدام” کودکان زیر 18 سال در قانون جدید مجازات اسلامی ممنوع شده است،تلاش ما این است که با پرداخت دیه بتوانیم این کودکان را آزاد کنیم.

​شمس زارع تاکید کرد: از دیگر برنامه های ما در کانون اصلاح و تربیت برگزاری اردوهای تفریحی – زیارتی است و یحیی قربانی معاون سلامت اصلاح و تربیت کانون اصلاح و تربیت تهران  با مسوولیت خود نیز تعدادی ازکودکان  کانون را به سفر زیارتی مشهد برد که واقعا ریسک بزرگی بود زیرا در صورت پیش آمدن مشکل باید آقای قربانی پاسخگو می بود که خوشبختانه مشکلی هم پیش نیامد. همچنین ما جشنواره های بسیار مفرحی را برای مددجویان کانون برگزار می کنیم.

*بیش از 8 هزار جلد کتاب در کانون اصلاح و تربیت داریم

وی افزود: بیش از ۸ هزار جلد کتاب در کانون داریم و  تمام نشریات و روزنامه های مطلوب مددجویان اعم از ورزشی و … در اختیارشان قرار می گیرد. اتفاق خوب دیگر در کانون بحث شورای شهر است که آن را در سالهای گذشته تشکیل دادیم و یک نفر به عنوان نماینده شورا از بین کودکان انتخاب می شود و اعضای شورا را کودکان انتخاب می کنند و از بین اعضا  فردی به عنوان شهردار-نماینده شورا- انتخاب می‌شود و کار شهردار هم این است که پیشنهادات و مشکلات کودکان و نوجوانان کانون را به بنده اطلاع دهد و اگر ما هم برنامه ای داشته باشیم به شهردار شورا می گوییم تا به کودکان آنرا انتقال دهد.

رییس کانون اصلاح و تربیت تهران تصریح کرد: کانون همیشه محل توجه مراکز داخلی و خارجی بوده است و از قدیم الایام مسوولانی از  دانشگاه ها، پژوهشگران و کشورهای خارجی در قالب دیده بان های حقوق بشری برای بازدید به کانون می آیند. 45 سفیر از کشورهای مختلف به کانون آمدند و به حمدالله کانون اصلاح و تربیت همواره به عنوان یک الگو در رفتار  مطلوب با کودکان مورد تحسین کشورهای خارجی بوده است.

​شمس زارع ادامه داد: حداکثر مدت ماندگاری در کانون اصلاح و تربیت ۵ سال است. معمولا در این مدت، رضایت شکات اخذ می شود. با اصلاح قانون مجازات،  افراد بالای 18 سال را  از خوابگاه نوجوانان جدا و به خوابگاه جوانان کانون منتقل می کنیم.

میلاد سهیلی-از کودکان قدیمی کانون- در تلاش برای اخذ رضایت از شکات است

وی در پایان گفت: یکی از نوجوانان کانون اصلاح و تربیت ، میلاد سهیلی است که به جرم مشارکت در قتل به مدت سه سال در کانون است و به همکاری دوستش مرتکب قتل شده است. شاکی تقاضای دیه میلیاردی را داشته است و تاکنون هم 440 میلیون تومان برای اخذ رضایت شکات،جمع آوری شده است. موضوع اندکی پیچیده است و  خود شاکی اکنون در زندان است. مادر و پدر میلاد از هم جدا شدند و مادرش با مرد دیگری ازدواج کرده است و پدرش هم در زندان است. میلاد سهیلی نماد یک فرد بازپروری شده در کانون است. او اکنون یکی از بهترین معرق کاران کانون است و در بخش ورزش باستانی نیز بهترین مدال آور بوده است.