حمله به پتروشیمی تبریز ـ ترامپ می‌گوید گزینه تصرف خارک روی میز است

در تاریکی شب انفجاری در میانه تصویری از شهر تبریز دیده می‌شود.

رادیو زمانه ۱۰ فروردین ۱۴۰۵

گزارش‌هایی از واکنش‌های منطقه‌ای تهران، افزایش حضور نظامی آمریکا در خاورمیانه و طرح گزینه‌های پرریسک از جمله کنترل منابع نفتی ایران منتشر شده است.

در ادامه تشدید درگیری‌ها، ارتش اسرائیل اعلام کرد که عملیات هدف‌گیری «زیرساخت‌های نظامی» در تهران در شامگاه یکشنبه و بامداد دوشنبه ۱۰ فروردین ادامه یافته است، هرچند جزئیات بیشتری از اهداف مورد حمله ارائه نشده است. هم‌زمان، ایالات متحده آمریکا نیز از حمله به اهدافی در ایران خبر داد که به‌گفته مقام‌های آمریکایی مدت‌ها تحت نظر بوده‌اند.

ویدئوهای منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی حاکی از اصابت حملات به مناطقی مانند شیان و اکباتان در تهران است. افزون بر پایتخت، گزارش‌هایی از هدف قرار گرفتن جزیره لارک در تنگه هرمز و شنیده شدن چندین انفجار شدید در بندرعباس منتشر شده است. در شمال کشور نیز شهر بابل در استان مازندران از جمله نقاطی بود که هدف حمله قرار گرفت.

در تبریز، حملات هوایی به‌ویژه شدید توصیف شده و گزارش‌ها از وقوع دست‌کم ۲۰ انفجار و بمباران‌های پیاپی، از جمله در محدوده فرودگاه این شهر حکایت دارد. در همین راستا، «عصر ایران» از حمله جنگنده‌های آمریکایی-اسرائیلی به مجتمع پتروشیمی تبریز خبر داد که به آتش‌سوزی در این مجموعه انجامید.

شرکت پتروشیمی تبریز در اطلاعیه‌ای این حمله را تأیید کرد و نوشت: «در نخستین لحظات بامداد امروز دهم فروردین ماه ۱۴۰۵ دشمن آمریکایی-صهیونی به بخشی از تأسیسات صنعتی مجتمع پتروشیمی تبریز حمله هوایی کرد.»

این شرکت اعلام کرد با حضور سریع نیروهای ایمنی و امدادی، آتش مهار شده و شرایط تحت کنترل قرار دارد و بررسی میزان خسارات ادامه دارد.

در همین حال، منابع رسمی از کشته شدن مجید زکریایی، فرمانده یگان حفاظت سازمان منابع طبیعی، در جریان حملات روز گذشته به این سازمان خبر دادند.

حملات هوایی همچنین موجب اختلال در زیرساخت‌های شهری شد؛ از جمله قطع برق در کرج و بخش‌هایی از تهران مانند افسریه، شهرک وحدت، شهرک بنفشه، نارمک، پیروزی، ولیعصر، پونک، سبلان، میدان شهدا تا امام حسین، مجیدیه، نظام آباد و…

خبرگزاری فارس ساعاتی بعد اعلام کرد که «نیروهای عملیاتی صنعت برق هم‌چنان در تلاش برای اتصال برق چند منطقه باقی‌مانده در کمترین زمان ممکن هستند» و شبکه برق در وضعیت پایدار قرار دارد.

در سطح منطقه‌ای، نشانه‌هایی از گسترش درگیری دیده می‌شود. ویدئوهایی منتشرشده از بامداد دوشنبه دود ناشی از انفجار در شارجه را نشان می‌دهد و شهروندان دبی نیز از شنیدن صدای انفجار خبر داده‌اند. گزارش‌ها این رخدادها را به اقدام ایران پیش از بازگشایی بازارهای مالی مرتبط دانسته‌اند.

هم‌زمان، وزارت برق و آب کویت اعلام کرد در پی حمله به یک نیروگاه برق و تأسیسات آب‌شیرین‌کن، یک کارگر هندی کشته شده و یکی از ساختمان‌های این وزارتخانه آسیب دیده است.

در عربستان سعودی نیز وزارت دفاع از رهگیری پنج موشک بالستیک ایران توسط سامانه‌های پدافندی خبر داد. شبکه الجزیره نیز گزارش داده که بحرین، اردن و قطر پهپادها و موشک‌های ایرانی را رهگیری کرده‌اند.

گزینه‌های نظامی آمریکا
در سطح راهبردی، گزارش‌هایی از بررسی گزینه‌های نظامی جدید از سوی آمریکا منتشر شده است. روزنامه وال‌استریت ژورنال به نقل از مقام‌های آمریکایی نوشت که دولت دونالد ترامپ در حال بررسی طرحی برای خارج کردن ذخایر اورانیوم غنی‌شده ایران است؛ عملیاتی که احتمالاً مستلزم حضور چندروزه یا طولانی‌تر نیروهای آمریکایی در داخل خاک ایران خواهد بود. این طرح همچنان در مرحله بررسی است و تصمیم نهایی درباره آن اتخاذ نشده است.

به موازات این تحولات، اظهارات دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا نشان‌دهنده ترکیبی از تهدید و دیپلماسی است. ترامپ در گفت‌وگو با فایننشال تایمز از پیشرفت مذاکرات غیرمستقیم با ایران از طریق واسطه‌های پاکستانی خبر داد و گفت: «آیا شاهد توافق با ایران هستیم؟ ممکن است به‌زودی اتفاق بیفتد.» او همچنین اعلام کرد که شمار نفتکش‌های پاکستانی که اجازه عبور از تنگه هرمز یافته‌اند به ۲۰ فروند افزایش یافته است.

با این حال، ترامپ هم‌زمان از گزینه‌های نظامی نیز سخن گفت و اظهار داشت: «شاید جزیره خارک را بگیریم، شاید هم نگیریم. گزینه‌های زیادی داریم.» او همچنین تأکید کرد: «می‌خواهم نفت ایران را تصاحب کنم» و هشدار داد که چنین اقداماتی می‌تواند به حضور طولانی‌مدت نیروهای آمریکایی در منطقه منجر شود.

رئیس‌جمهور آمریکا در اظهاراتی دیگر مدعی شد: «آن‌ها در حال حاضر کاملاً تارومار شده‌اند. قرار است سلاح‌های هسته‌ای را کنار بگذارند… اما اگر این کار را نکنند، حتی یک کشور هم نخواهند داشت.»

ترامپ همچنین یکشنبه شب در شبکه اجتماعی خود، «تروث سوشال» نوشت: «روز بزرگی در ایران. بسیاری از اهدافی که مدت‌ها در پی آن‌ها بودیم، توسط ارتش بزرگ ما ـ بهترین و مرگبارترین ارتش جهان ـ منهدم و نابود شدند.»

در همین حال، گزارش نیویورک تایمز از افزایش قابل توجه نیروهای آمریکایی در خاورمیانه خبر می‌دهد؛ به‌طوری که شمار این نیروها به بیش از ۵۰ هزار نفر رسیده و حدود ۱۰ هزار نفر بیشتر از سطح معمول ارزیابی شده است. تحلیل این روزنامه نشان می‌دهد این افزایش تنها برای دفاع از پایگاه‌ها نیست، بلکه نشانه‌ای از آمادگی برای سناریوهای گسترده‌تر درگیری است.

از سوی دیگر، شبکه ۱۲ اسرائیل گزارش داده که آمریکا و اسرائیل طرح‌های مشترک نظامی برای روزهای آینده تصویب کرده‌اند و هماهنگی نزدیکی برای اجرای احتمالی اقدامات نظامی‌ در جریان است.