ایرنا ۱۴۰۵/۰۲/۱۷
معصومه میرابوطالبی، نویسنده و پژوهشگر با بیان این که جنگ بر اساس نیاز و درک کودک و نوجوان به داستان تبدیل میشود، گفت: روایات «جنگ رمضان» دستمایه داستان دفاع مقدس خواهد شد.
معصومه میرابوطالبی، نویسنده و پژوهشگر ادبیات کودک و نوجوان، در گفتوگو با خبرنگار فرهنگی ایرنا، درباره نحوه روایت جنگ رمضان و جنایتهایی که رژیم صهیونیستی و ارتش امریکا در این مدت مرتکب شدهاند، برای کودکان و نوجوانان گفت: قالبهای مختلفی برای اینکه بتوانیم ابعاد مختلف این ماجرا و موضوعات را نشان بدهیم وجود دارد، از یک سو روایت شهدا را داریم،از سوی دیگر روایتهای امدادرسانان را داریم، از سوی دیگر حضور آتشنشانها و اعضای هلال احمر را داریم.
او افزود: این ماجراها میتواند برای کودک و نوجوان روایت شود و میتوان از شکلهای مختلفی برای بیان آن استفاده کرد اما به نظر من اکنون با این که روایتها و ماجراها زیاد است اما فرصت داستاننویسی نیست، چون حوزه کاری خود من هم داستاننویسی است، بهترین راه اکنون جمعآوری سوژه است.
میرابوطالبی تشریح کرد: یعنی سوژههای مختلف را ببینیم، اتفاقاتی که میافتد را رصد کنیم، در این میان داستان کوتاه هم میتواند شکل بگیرد، چون در شکلهای نوشتن داستان، در فرصت کوتاه سادهتر است و معمولا نگارش رمان به زمان بیشتری نیاز دارد، شاید مثلا شاید ۶ ماه تا یک سال طول بکشد که یک رمان نوشته شود.
این نویسنده بیان داشت: اکنون میشود دادههای این رمان را جمعآوری کرد، موقعیت را دید و درک کرد، لحظهپردازیها را تجربه کرد تا به یک رمان تبدیل شود، چون نویسنده قطعا از تجربه زیسته خود برای نگارش اثرش استفاده میکند. نویسنده باید تجربه زیسته این موقعیت را داشته باشد که موقع نگارش بتواند اثری را خلق کند که به مخاطب نزدیک شود و برای او باورپذیر باشد.
میرابوطالبی در پاسخ به این سوال که خشونت جنگ، چگونه باید به کودکان و نوجوانان منتقل شود، گفت: این موضوع به این برمیگردد که ما مخاطب کودک و نوجوان را در یک سطح قرار نمیدهیم، چون خود حوزه کودک، گروههای سنی مختلفی دارد، مثلا مخاطب کودک را در دوره پیش از دبستان و سالهای اول ابتدایی به طور جداگانه در نظر داریم و در بخش نوجوان برای مثال از سالهای آخر ابتدایی رو داریم تا دبیرستان را داریم.
نویسنده کتاب «اژدهای دماوند» اضافه کرد: این گروههای سنی، نسبت به موضوع خشونت، درک متفاوتی دارند و باید برای گروه این داستان به طور متفاوتی روایت شود. مثلا یک نوجوان چهارده یا پانزده ساله میتواند حجمی از خشونت را درک کند و حتی در بسیاری از داستانها، بازیها و حتی فیلمها، با نوعی از خشونت برخورد مستقیم دارد. به همین دلیل درک خشونت جنگ برای او سخت نیست.
او ادامه داد: اما مثلا برای کودک پیش از دبستان به یقین ما باید خیلی حساس، محتاطتر و شاید خیلی آرامتر موضوعات را بیان کنیم، حتی بسیاری از موضوعات خشن را اصلا نباید برای این گروه سنی بازگو کرد و بسیاری از داستانها نباید روایت شود. به همین دلیل است که باید به تنوع مخاطب کودک و نوجوان توجه کنیم و این نکته که نیاز و درک گروههای سنی مختلف چیست، باید مورد دقت قرار بگیرد.
میرابوطالبی با اشاره به این که در دوران جنگ و زمان وقوع رویدادها، تولید اثر زمانبر خواهد بود و روند آن طولانی خواهد شد، بیان داشت: چون اکنون ما درگیر جنگ هستیم، تولید اثر، کمی زمان خواهد برد،به ویژه در حوزه کتاب اما خواندن کتابهایی که از قبل منتشر شده، آثاری که در موضوع دفاع مقدس یا جنگ هستند یا به طور ویژه در مورد پهلوانان ایرانی نوشته شدهاند، میتواند به کودکان و نوجوانان کمک کند. باید دقت کنیم کتابهایی که احساس ناامنی به بچهها بدهد برای این موقعیت مناسب نیستند.
این نویسنده گفت: کودکان با گروههای سنی کمتر، زمانی که صدای انفجار میشنوند یا در مناطقی هستند که تحت خطر جدی است شاید دچار استرس شدید شوند به همین دلیل فکر میکنم بسته به جایی که کودکان در آن هستند و بسته به تجربهای که بچهها دارند، حتی خواندن کتابهایی که در دسترس بچهها هست هم باید آگاهانه باشد و با انتخاب والدین صورت بگیرد.
میرابوطالبی بیان کرد: برای رسیدن به این هدف، والدین میتوانند از مربیانی که با کودکان کار کردهاند، مشورت بگیرند و از کسانی که در حوزه کتاب کار کردهاند، راهنمایی بخواهند. بسیاری از کتابها اکنون میتواند برای بچههایی که در فضاهای استرسزا هستند، آرامشبخش باشد، کتابهایی که به آنها حس امنیت بدهد و فضای امن بودن کنار خانواده را زنده نگه دارد، این چیزی است که بچهها به آن نیاز دارند.
این نویسنده با پیشنهاد مطالعه شاهنامه فردوسی، گفت: به نظر من بازنویسی قصههای شاهنامه برای کودکان و نوجوانان بسیار اثر مفیدی برای این روزگار است. این کار بارها انجام شده و نسخههای زیادی در بازار وجود دارد. به مورد خاصی اشاره نمیکنم ولی فکر میکنم که اگر ما قصه «رستم» را برای بچهها بخوانیم، در این موقعیت «قصه» خوبی است.
میرابوطالبی بیان کرد: اکنون این روایتهای حماسی برای بچههای ما نیاز است چون در شاهنامه نبرد ایرانیان و تورانیان را از زوایای مختلفی میخوانیم و پهلوانانی داریم که در برابر دشمنان ایستادند، قصههای شاهنامه، جایگاه بسیار مهمی در کشور دارد، به ویژه بخش اساطیری آن که شامل پیشدادیان است، این بخش هم به طور مشخص بازنویسی شده و در بازار کتاب موجود است.
او ادامه داد: در بسیاری از موارد چون ما همراه آن پهلوان هستیم و او پیروز میشود، حس خوب آن به مخاطب منتقل میشود و این کتابها بسیار مناسب هستند که اکنون خوانده شوند. بهتر است کودکان و نوجوانان، کتابهایی را که امیدبخشی و نگاه به آینده داشته باشد را برگزینند. این کتابها هم به نظرم آثار سودمندی است.
میرابوطالبی درباره کتابی که این روزها در دست دارد، گفت: در حال نوشتن یک رمان نوجوان هستم که رو به پایان است، فضای آن فانتزی است ولی مرتبط با موضوعات امروزی است.
او درباره آخرین آثار منتشر شده است گفت: «یک خانه جدید» در مورد یک پرنده که خانهاش را گم کرده است و داستان آن درباره محیط زیست است. که جنگلی نابود شده و یک پرنده خانهاش را گم کرده است و حالا به دنبال یک خانه جدید میگردد، این کتاب در حوزه کودک است و کتاب دیگری در حوزه نوجوان هم دارم که نان آن «بزرگترین امتحان قرن» است که انتشارات سوره مهر آن را منتشر کرده است.
معصومه میرابوطالبی نویسنده حوزه کودک و نوجوان، دارای مدرک کارشناسی ارشد ادبیات کودکونوجوان و نویسنده کتابهایی چون«مثل یک بوم سفید»، «از باغها به بعد»، «آن سوی دریای مردگان»،«شهر من»، «سفر دانهای» و «معبد زیرزمینی» است که کتاب «معبد زیرزمینی» به عنوان اثر برگزیده دفاع مقدس در سال ۱۴۰۳ به تقریط رهبر فقید انقلاب رسیده بود.
آخرین دیدگاهها