سد بلند «کارورزی اجباری» در بازار قفل‌شده؛ سرگردانی دانش آموزان هنرستانی در گرمای تابستان

رکنا ۱۴۰۵/۰۴/۱۶

رکنا، در شرایطی که رکود سایه سنگین خود را بر بازار انداخته و حتی واحدهای تولیدی باسابقه برای بقا با مشکلات عدیده دست‌وپنج نرم می‌کنند، الزام دانش‌آموزان هنرستانی به گذراندن دوره کارورزی اجباری، به چالشی بزرگ برای خانواده‌ها بدل شده است. هنرجویانی که باید در رشته‌های تخصصی خود کسب تجربه کنند، اکنون در صف انتظار برای پذیرش از سوی کارفرمایانی هستند که خود درگیر تعدیل نیرو و تعطیلی‌اند؛ وضعیتی که سیستم آموزشی کشور را در برابر یک تناقض آشکار قرار داده است: اصرار بر قانونی که در غیاب بسترهای حمایتی و رایزنی‌های لازم با اصناف، تنها به سرگردانی و فشار روانی بر نوجوانان انجامیده است.

به گزارش خبرنگار نوجوان بخش اجتماعی رکنا،  طبق آیین‌نامه‌های آموزشی، تمامی هنرجویان هنرستان‌های فنی‌وحرفه‌ای و کاردانش، فارغ از رشته تحصیلی و جنسیت، موظف‌اند در دوره تابستان برای گذراندن دوره کارورزی راهی واحدهای تولیدی و صنعتی شوند. این الزام که بخشی از فرایند تحصیل هنرجویان است، این روزها با واقعیتی تلخ در بازار کار مواجه شده است؛ واقعیتی که در آن، حتی بزرگسالان نیز برای یافتن شغل با دشواری‌های فراوان دست‌وپنج نرم می‌کنند و بسیاری از کارگاه‌ها یا شرکت‌ها به دلیل رکود اقتصادی و تعدیل نیرو، نه تنها فرصت شغلی جدید ایجاد نمی‌کنند، بلکه حتی پذیرای کارآموزان نیز نیستند.

در شرایطی که تاریخ رسمی آغاز کارورزی از ششم تیرماه ۱۴۰۵ کلید خورده، بسیاری از دانش‌آموزان، به‌ویژه در رشته‌هایی مانند طراحی و ساخت طلا و جواهر، همچنان بلاتکلیف و سرگردان هستند. بازار رکودزده طلا و کارگاه‌های ساخت زیورآلات، به دلیل فقدان مشتری و نبود گردش مالی، عملاً توان پذیرش نیروی تازه‌نفس را ندارند.

این بحرانِ دسترسی، به عاملی برای فشار روانی مضاعف بر دانش‌آموزان و خانواده‌ها تبدیل شده است. در حالی که مدارس با تکیه بر «قانون اجباری بودن کارورزی»، فشار را بر دانش‌آموزان برای یافتن محل کار افزایش می‌دهند، هیچ سازوکار حمایتی یا نهاد واسطی برای تسهیل این فرایند پیش‌بینی نشده است.

این وضعیت، چرخه معیوبی ایجاد کرده که در آن دانش‌آموزان، به‌جای کسب مهارت، درگیر استرسِ یافتنِ کارفرمایی هستند که در شرایط اقتصادی فعلی، رغبتی به پذیرش کارآموز ندارد. ضرورت دارد وزارت آموزش و پرورش، به‌جای تأکیدِ صرف بر الزامِ قانونی، با تدوین طرح‌های حمایتی یا رایزنی با اصناف و صنایع، بستر حضور بی‌دغدغه هنرجویان در محیط کار را فراهم کند؛ چرا که تحمیل بارِ سنگینِ «پیدا کردنِ کارفرما» بر دوشِ نوجوانان و خانواده‌هایشان در اوضاع فعلی بازار، بیش از آنکه جنبه آموزشی داشته باشد، به چالش و بحرانی برای سلامت روان این نسل تبدیل شده است.