فقر و کمبود زیرساخت کودکان آذربایجان غربی را از تحصیل بازمی‌دارد

ایلنا ۱۴۰۵/۰۶/۱۶

فقر، هزینه رفت‌وآمد، فاصله طولانی روستاها از مراکز آموزشی و ورود زودهنگام کودکان به بازار کار، همچنان از عوامل اصلی بازماندگی از تحصیل در مناطق مرزی آذربایجان غربی هستند.

براساس گزارش خبرگزاری ایلنا، شماری از خانواده‌های ساکن این مناطق می‌گویند رایگان بودن مدارس دولتی به معنای رایگان بودن تحصیل نیست و هزینه سرویس، لباس، لوازم‌التحریر و دیگر نیازهای آموزشی، ادامه تحصیل فرزندانشان را دشوار کرده است.

مادر یکی از دانش‌آموزان بازمانده از تحصیل گفته است خانواده‌های کم‌درآمد، به‌ویژه خانواده‌هایی که چند فرزند محصل دارند، توان پرداخت هزینه‌های جانبی مدرسه را ندارند. به گفته او، برخی والدین با وجود تمایل به ادامه تحصیل فرزندانشان، به‌دلیل نداشتن درآمد ثابت قادر به تامین این هزینه‌ها نیستند.

نبود سرویس مناسب برای رفت‌وآمد نیز یکی دیگر از مشکلات دانش‌آموزان مناطق دورافتاده است. فاصله زیاد تا مدرسه، نامناسب بودن جاده‌ها و سرمای شدید در برخی ماه‌های سال باعث افزایش غیبت و در مواردی ترک تحصیل دانش‌آموزان می‌شود.

یک معلم شاغل در مناطق مرزی آذربایجان غربی به ایلنا گفته است بازماندگی از تحصیل نتیجه یک عامل واحد نیست و مجموعه‌ای از مشکلات اقتصادی، جغرافیایی، خانوادگی و فرهنگی دانش‌آموزان را به‌تدریج از مدرسه دور می‌کند.

به گفته این معلم، فشار اقتصادی برخی خانواده‌ها را ناچار می‌کند فرزندانشان را برای کمک به تامین مخارج زندگی وارد بازار کار کنند. بازگرداندن دانش‌آموزانی که برای مدتی از مدرسه فاصله گرفته و مشغول کار شده‌اند نیز دشوارتر است.

مسئولیت‌های خانوادگی و نگرش‌های سنتی به ادامه تحصیل، به‌ویژه در مقاطع بالاتر، از دیگر عوامل بازماندگی کودکان و نوجوانان از آموزش عنوان شده‌اند.

«حسن نوروزفر»، کارشناس مسائل اجتماعی، نیز گفته است بازماندگی از تحصیل تنها یک مسئله آموزشی نیست و می‌تواند احتمال اشتغال غیررسمی، فقر پایدار و مواجهه کودکان با آسیب‌های اجتماعی را افزایش دهد.

او تاکید کرده است که برای همه دانش‌آموزان بازمانده نمی‌توان راه‌حل یکسانی در نظر گرفت. برخی کودکان به حمایت مالی نیاز دارند، برخی به‌دلیل نبود وسیله رفت‌وآمد از مدرسه بازمی‌مانند و گروهی دیگر با مشکلات خانوادگی یا کمبود فضای آموزشی مواجه‌اند.

آمار منتشر شده در مرداد ۱۴۰۴ ابعاد گسترده بازماندگی از تحصیل در این استان را نشان می‌دهد. مدیرکل آموزش‌وپرورش آذربایجان غربی آن زمان از شناسایی ۲۳ هزار دانش‌آموز بازمانده از تحصیل خبر داده بود.

او همچنین گفته بود آذربایجان غربی با کمبود هشت هزار کلاس درس روبه‌رو است و برای جبران این کمبود به حدود ۲۰ هزار میلیارد تومان اعتبار نیاز دارد.

براساس همین گزارش، ۲۷۰ مدرسه کانکسی و سنگی در استان وجود داشت و سرانه فضای آموزشی آذربایجان غربی یک متر و ۴۰ سانتی‌متر کمتر از میانگین کشوری بود.

مقام‌های آموزش‌وپرورش از اجرای طرح‌های شناسایی و بازگرداندن دانش‌آموزان به مدرسه خبر داده‌اند. در تازه‌ترین آمار کشوری نیز اعلام شده است که دو هزار و ۸۰۰ دانش‌آموز بازمانده به چرخه آموزش بازگشته‌اند، اما آمار تفکیکی استان‌ها منتشر نشده است.

کارشناسان می‌گویند شناسایی دانش‌آموزان پس از ترک کامل تحصیل کافی نیست و نهادهای مسئول باید با بررسی غیبت‌های مکرر، افت تحصیلی و وضعیت اقتصادی خانواده‌ها، پیش از خروج کودک از چرخه آموزش مداخله کنند.

آن‌ها همچنین تاکید کرده‌اند که کاهش بازماندگی از تحصیل تنها بر عهده آموزش‌وپرورش نیست و به همکاری نهادهای حمایتی، دستگاه‌های اجرایی، شوراهای محلی و دهیاری‌ها نیاز دارد.